Nguồn gốc tên gọi Đèo Cù Mông | Atabook.com
Cập nhật lần cuối vào ngày 26/03/2019

Nguồn gốc tên gọi đèo Cù Mông

Atabook.com - Chia sẻ. Kết nối. Truyền cảm hứng.
Đèo Cù Mông nằm trên Quốc lộ 1A, là ranh giới hai nước Đại Việt và Chiêm Thành khi xưa và hiện nay là ranh giới giữa tỉnh Bình Định và Phú Yên. Mặc dù chỉ dài 7 km (từ Km 1239+00 đến Km 1247+470), Cù Mông được xem là một trong những đèo núi hiểm trở nhất Việt Nam. Độ cao của đỉnh đèo là 245 m, độ dốc 9%, có nhiều cua gấp với bán kính đường cong nhỏ, hai bên là núi cao, dễ gây ra tai nạn giao thông.

Đèo Cù Mông đã được Tổ chức kỷ lục Việt Nam (Vietkings) bầu chọn top 5 ngọn đèo nổi tiếng nhất Việt Nam(1)
 
Đèo Cù Mông
Đèo Cù Mông

Cù Mông nghĩa là gì?


Đèo Cù Mông từng được đặt tên là “con đường ma” vì lời đồn đại trên con đèo hoang vu này thường có tiếng khóc lóc lúc đêm khuya. Tương truyền trong cuộc hành trình di cư về phía Nam đầy gian khổ thời Trịnh Nguyễn phân tranh, không ít trẻ em và phụ nữ đã kiệt sức và bỏ mình tại đây. Nhiều nấm mộ chôn cất vội, những nén nhang chưa cháy hết, những người còn lại tiếp tục hành trình di cư, để lại phía sau những âm hồn vẫn chưa được siêu thoát. Sau này, người dân địa phương xây lên am thờ thờ các linh hồn tha hương, từ đó về sau, tại đây cũng chẳng còn nghe thấy những tiếng khóc than ai oán nữa.

Có hai truyền thuyết về tên gọi Cù Mông như sau:

• Cù Mông có tên cũ là Cù Mãng.
Mãng là con rắn thần, Cù là linh vật có đầu lân mình rồng. Truyền thuyết kể rằng ngày xa xưa, mảnh đất từ An Khê đến Vân Canh (thuộc tỉnh Bình Định - ATABOOK) đổ về phía La Hiên, Đa Lộc (thuộc tỉnh Phú Yên - ATABOOK) là nơi có nhiều âm binh quấy phá dân lành, phá hoại hoa màu, nhưng tệ hơn cả là có con beo thần mình dài 8 thước, hai chân sau có thể đứng thẳng và đi như con người. Con beo thần này thường lén hút hết nước từ các sông suối đưa lên tận Man Khê (An Khê?) khiến cho người dân trong vùng không có nước tưới hoa màu, gây hạn hán và đói kém triền miên cho nhân dân cả một vùng rộng lớn. Những ngày cầu đảo cúng tế đất trời kéo dài với tiếng than khóc của những người dân cùng khổ khiến thiên đình động lòng, bèn sai thần làm mưa đưa con rắn xanh-Cù Mãng (có nhiệm vụ coi sóc giếng nước thiên đình) xuống trần gian, nằm phủ phục trên đỉnh Cù Mông để bắt con beo thần và làm mưa cho vùng đất này. Beo thần bị con Cù Mãng bắt đưa về trời sau cuộc chiến kéo dài ròng rã mấy năm trời. Vì vậy, hàng năm cứ vào tháng 9, tháng 10 âm lịch là cả vùng đất Cù Mông mưa gió, sấm chớp nổi lên đùng đùng mà người dân gọi là cuộc huyết chiến giữa thần Cù Mãng và Beo thần ngày trước.

• Cù Mông có nghĩa là con rồng nhỏ. Truyền thuyết thứ nhất kể rằng thuở xưa trong khu rừng này có một con rắn sống đã rất lâu năm, nó cố tu tâm luyện để được hóa kiếp, nhưng tu mãi nó cũng chỉ là một con rắn. Thất vọng nó đi tìm Phật để hỏi lý do. Trông thấy nó cũng có tâm hướng thiện. Phật bảo nó phải nằm yên một chỗ không cử động để tĩnh tâm. Rắn mừng lắm, nó trở về và quyết tâm làm theo những gì Phật đã dạy nó. Cứ thế năm tháng trôi qua rắn cứ nằm yên như thế đã hàng ngàn năm và chắc đã được toại nguyện nếu không có một ngày kia có một tay thợ săn vào rừng săn thú đã làm hỏng tâm huyết của con rắn đáng thương nọ. Chàng vào rừng săn đã vài hôm và cảm thấy có chút mệt mỏi nên quyết định tìm chỗ nào đó để nghỉ ngơi. Thấy có cành cổ thụ nằm bên đống là rừng, chàng bèn ngồi xuống và nhóm lên một đống lửa để nấu chút gì đó. Nhưng chàng có ngờ đâu khúc cây khô chàng ngồi chính là con rắn đang nằm khổ công tu luyện. Đống lửa chàng đốt ngày càng cháy lớn, nó táp vào da thịt con rắn. Rắn cắn răng chịu đựng vì không nỡ thấy tâm huyết mình ngàn năm nay bỗng chốc bị tiêu hủy. Nhưng cuối cùng rắn cũng không thề chịu nổi, nó vẫy mình thật mạnh và phóng xuống khe núi. Cảm động cho hoàn cảnh con rắn, Phật đã hoá nó thành một con rồng nhỏ.

Cả hai truyền thuyết trên tuy có khác nhau về nội dung nhưng vẫn đều ám chỉ Cù Mông nghĩa là con rắn thần hoặc con rồng. Tên gọi này có lẽ bắt nguồn do thế núi nằm trải dài từ cao nguyên An Khê, Gia Lai đổ ra biển, giống như con rồng nằm phủ phục mà đầu là Xuân Lộc ra tới Gành Ráng, đuôi níu giữ dãy Ngọc Linh.

Chú thích

(1) Năm đèo nổi tiếng nhất Việt Nam gồm (xếp theo thứ tự bình chọn): đèo Hải Vân (Đà Nẵng - Huế), đèo Pha Đin (Sơn La - Điện Biên), đèo Cù Mông (Bình Định - Phú Yên), đèo Ngang (Hà Tĩnh - Quảng Bình), đèo Ngoạn Mục (Ninh Thuận)

QUẢNG CÁO
Địa danh học Việt Nam

Mua sách trên Tiki
Bình luận (0)