Cộng hòa có nghĩa là gì? - Atabook.com
Cập nhật lần cuối vào ngày 31/01/2018

Cộng hòa có nghĩa là gì?

Atabook.com - Chia sẻ. Kết nối. Truyền cảm hứng.
Chữ Cộng hòa (共和) bắt nguồn từ tên gọi giai đoạn Cộng hòa kéo dài 14 năm dưới thời Tây Chu (841-828 Tr. CN) ở Trung Quốc. Giai đoạn này gọi là Chu Triệu Cộng hòa (周召共和), là thời gian Trung Quốc không có vua cầm quyền do vua Chu Lệ Vương(1) bạo tàn sau khi bị đánh đổ buộc phải chạy sang đất Di sống lưu vong. Trong khoảng 14 năm đó, việc triều chính do hai đại thần là Chu Định công (周定公) và Triệu Mục công (召穆公) cùng nhau điều hành.

Lãnh thổ nước Chu thời Tây Chu
Lãnh thổ nước Chu dưới quyền cai trị của thiên tử nhà Chu thời Tây Chu ở
Trung Quốc xưa, xung quanh là đất của các nước chư hầu của nhà Chu.
Lúc này ở Việt Nam, chúng ta còn trong thời Hồng Bàng và chưa có sử chép lại


Như vậy, giai đoạn này Cộng hòa có nghĩa làcùng hòa hợp đứng ra quản lý việc triều chính” [bởi Chu Định công và Triệu Mục công - ATABOOK] chứ không phải là độc quyền của một người như trước. Chính thể Cộng Hòa này chỉ thực thi trong lãnh thổ do nhà Chu trực tiếp quản lý. Các nước chư hầu không bị sự kiện này tác động, vẫn duy trì chế độ quân chủ cha truyền con nối như trước.

Khi Chu Lệ Vương mất ở đất Di năm 828 Tr.CN, Chu Định Công và Triệu Mục Công đã lập con của Lệ Vương là thái tử Cơ Tĩnh lên nối ngôi, hiệu là Chu Tuyên Vương, đồng thời trao lại quyền trị nước cho Chu Tuyên Vương, chấm dứt thời kỳ Chu Triệu cộng hòa.

Xét về bản chất, cộng hòa của giai đoạn này khác hoàn toàn với nghĩa của từ Cộng hòa hiện nay, vốn bắt nguồn từ chữ Republic của nhà nước Hy Lạp, Roma.

Cộng hòa theo nghĩa hiện đại là chế độ chính trị mà cơ quan Nhà nước cùng những người đứng đầu được bầu ra theo nhiệm kỳ. Từ cộng hòa là từ được người Nhật dùng dịch từ chữ republic của phương Tây.


Chữ Republic vốn có nguồn gốc từ chữ Res Publica, nghĩa là việc chung. Đây là hình thái nhà nước áp dụng từ thời cổ ở thành quốc Athens, hay về sau là nhà nước Cộng hòa Roma. Trong các nhà nước này, dân chúng, ít nhất cũng là tầng lớp thượng lưu hoặc phần nào trung lưu, có quyền bầu cử người đứng đầu nhà nước (nguyên thủ), đưa ra tiếng nói và bàn việc nghị sự.

Hiện nay, tên chính thức của Việt Nam là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, dịch sang tiếng Anh là Socialist Republic of Vietnam.


Tham khảo và trích dẫn

• Baike.baidu.com ►周召共和 - 百度百科
• Wikipedia.org Chu Triệu cộng hòa

Chú thích

(1) Chu Lệ Vương (周厲王, 890 Tr.CN - 828 Tr.CN) là vị quân chủ thứ 10 của nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc, trị vì từ năm 877 Tr.CN. Lệ Vương nổi tiếng là bạo chúa, cai trị hà khắc, làm nhiều điều bạo ngược khiến lòng dân oán hận, dẫn đến sự kiện quốc dân bạo động (国人暴动) vào năm 841 Tr.CN khiến ông phải chạy khỏi kinh thành, sống lưu vong ở đất Di [Hán Việt từ điển giản yếu của Đào Duy Anh ghi là đất Phệ - ATABOOK]. Tổng cộng ông ở ngôi được 37 năm, sống lưu vong ở đất Di được 14 năm thì mất.
Bình luận (0)