Chim sa cá lặn nghĩa là gì | Atabook.com
Cập nhật lần cuối vào ngày 12/09/2020

Chim sa cá lặn nghĩa là gì?

Atabook.com - Chia sẻ. Kết nối. Truyền cảm hứng.
Chim sa cá lặn là một hình thức đảo ngữ từ thành ngữ gốc Trung Hoa, với câu gốc đầy đủ là: "Trầm ngư lạc nhạn, bế nguyệt tu hoa" - 沉魚落雁閉月羞花 (tức "cá lặn chim sa, nguyệt thẹn hoa hờn").

N
gày nay mọi người đều hiểu thành ngữ "chim sa cá lặn" là một cách nói ngoa dụ để chỉ người đàn bà rất đẹp đến nỗi chim mãi ngắm nhìn quên bay nên rớt, cá phải lặn; giống như cách hiểu "hoa hờn nguyệt thẹn", tức đẹp tới mức hoa phải hờn vì kém sắc, trăng phải thẹn vì kém tươi. 

Nhưng thực ra ý nghĩa ban đầu của thành ngữ này không phải như vậy.

Trang Chu, hay thường gọi là Trang Tử, người đời Chiến Quốc, học thức rất uyên bác, không môn gì không biết. Trong sách "Nam hoa kinh" (
南華經), phần Tề vật luận (齐物论), Trang Tử chép rằng: "Mao Tường và Lệ Cơ có tiếng là xinh đẹp, cá thấy - lặn sâu dưới nước, chim thấy - bay cao ..."  (毛嫱、丽姬,人之所美也,鱼见之深入,鸟见之高飞。- Mao Tường, Lệ Cơ, nhân chi sở mỹ dã, ngư kiến chi thâm nhập thâm, điểu kiến chi cao phi). Ý Trang Chu muốn nói rằng cái đẹp của con người đối với nhận thức của động vật là vô nghĩa. Mao Tường, Lệ Cơ tuy đẹp, song chỉ đẹp đối với người, chứ biết đâu trông thấy họ cá chẳng sợ mà lặn sâu, chim chẳng sợ mà bay cao?

Về sau, qua thi ca, "trầm ngư lạc nhạn" mới dần dùng để chỉ người đẹp và sau cùng, "trầm ngư lạc nhạn, bế nguyệt tu hoa" trở thành thành ngữ nổi tiếng để mô tả tứ đại mỹ nhân Trung Quốc theo thứ tự như sau:


西施沉魚 - Tây Thi trầm ngư
昭君落雁 - Chiêu Quân lạc nhạn
貂嬋閉月 - Điêu Thuyền bế nguyệt
貴妃羞花 - Quý Phi tu hoa  

Có nghĩa là: Nếu Tây Thi có nét đẹp làm cá phải lặn (Trầm Ngư), Vương Chiêu Quân khiến chim nhạn mãi ngắm nhìn quên bay nên rơi rớt (Lạc Nhạn), Điêu Thuyền đẹp đến nỗi trăng cũng phải khép, núp vào mây (Bế Nguyệtbế ở đây là khép cửa, ngừng), thì Dương Quý Phi mỗi khi ngắm hoa, hoa đều rũ héo vì hổ thẹn (Tu Hoatu là xấu hổ, e thẹn).

Sách "Thông tục biên" dùng thành ngữ "trầm ngư lạc nhạn" tức "chim rơi cá chìm" để chỉ nhan sắc người đàn bà cực đẹp.

Các nhà văn cổ điển của nước ta thường viết theo ý câu ấy: 

 
"Mặn mà chìm cá rơi chim"
(Hoa Tiên) 

Hay:

"Chìm đáy nước cá lờ đờ lặn
Lửng da trời nhạn ngẩn ngơ sa" 
(Cung oán)

Cũng cần thấy rằng thành ngữ này mang tính văn chương nhiều hơn là tính khẩu ngữ. Nó đặc biệt được sử dụng nhiều trong văn học cổ. 

Quảng cáo

AtaHome.vn 

Kênh mua bán bất động sản #1 Bình Dương. Click khám phá ngay! 
Bình luận (0)